نظریه سرچشمه های جغرافیایی منازعه بین کشورها

  در ارتباط با انگیزه‌های تنش، منازعه و جنگ بین کشورها و سازه های انسانی، عوامل و ارزش‌های جغرافیایی نقش اساسی را به عهده دارند. عواملی که به عنوان ارزش‌ها و منافع ملی و یا جمعی ملتها و سازه های انسانی از قبیل سرزمین، فضا، مرز، منابع معدنی، آب، سرمایه، علم و فناوری و… به آن نگریسته می‌شود. همچنین عوامل زمینه ای که موجبات تمایز و تفاوت بین سازه های انسانی نظیر گروه‌های قومی، مذهبی و نژادی را به وجود می‌آورند در بروز تنش موثرند. علاوه بر این مسئله تغییر، تاسیس، موجودیت و شکل‌بندی ساختار سیاسی- فضا و تغییر وضعیت جغرافیای سیاسی در مقیاس‌های محلی، منطقه‌ای و جهانی عمدتا از نظر حکومت‌ها به عنوان هدف سیاسی منازعه تعیین می‌شوند. همچنین احتمال وجود جنبه‌های فطری، روانشناختی، و ایدئولوژیک در وقوع منازعه بین کشورها وجود دارد.

بیشتر بدانید

فلسفه ژئوپلیتیک

در این بحث بیان این نکته اساسی ضروری است، که انسان اساسا و ذاتا موجودی ژئوپلیتیکی است و به بدنبال منافع خود است. سه خصیصه و یا تمایل اساسی انسان یعنی قلمرو طلبی و حریم سازی، قدرت طلبی و کنترل منابع، و منزلت طلبی و برتری جویی در فضای جغرافیایی، فلسفه علم ژئوپلیتیک به عنوان شاخه ای از رشته جغرافیای سیاسی را تشکیل می دهد. انسان بطور همزمان نیز موجودی سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، جغرافیایی و … نیز هست. زیرا انسان ذاتا میل به فرمانروایی، روابط اجتماعی، تامین معیشت برای زندگی، شعور فضایی برای زیستن در مکان و فضای جغرافیایی را دارد.

بیشتر بدانید

تقدیر و تشکر

اطلاع پیدا کردم که پس از استعفای اینجانب از مسئولیت کمیته برنامه ریزی علوم جغرافیائی و نیز پس از سپری شدن دوره طولانی بلاتکلیفی سرنوشت کمیته مزبور، بالاخره معاونت محترم آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به این وضعیت خاتمه داده و ضمن پذیرش استعفای اینجانب، نسبت به تعیین اعضای کمیته جدید برنامه ریزی علوم جغرافیایی به ریاست جناب آقای دکتر ابراهیم مقیمی که از اساتید برجسته، دلسوز و تلاشگر این رشته می باشند اقدام نموده است.

اینجانب ضمن تقدیر و تشکر از معاونت آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به خاطر این اقدام موثر ایشان، برای اعضای محترم کمیته برنامه ریزی جدید بویژه جناب آقای دکتر ابراهیم مقیمی رییس محترم کمیته، در راستای حفاظت از منافع و مصالح رشته های علوم جغرافیائی و تعالی آنها آرزوی سلامتی و توفیق می نمایم.

همچنین بر خود لازم می دانم بار دیگر از زحمات و تلاشهای پر ثمر و خالصانه اعضای محترم سابق کمیته برنامه ریزی علوم جغرافیائی و نیز دبیر محترم کمیته، صمیمانه تشکر و قدردانی بنمایم.

 

                                                                                     حافظ نیا- سوم شهریور 1395 

نتیجه پیگیری های جلسه با وزیر علوم

خدمت همه اساتید بزرگوار عضو کمیته برنامه ریزی علوم جغرافیایی

با سلام و احترام و با تشکر از زحمات و تلاشهای صادقانه، بی ریا، بدون چشمداشت و مسئولانه شما عزیزان در سنوات گذشته عضویت در کمیته برنامه ریزی،و نیز تشکر از زحمات جناب آقای دکتر احمدی به عنوان دبیر و عضو کمیته و نیز آقایان دکتر لشگری و بینائیان به عنوان همکاران اجرایی کمیته.

از آنجایی که متصدیان مربوطه در حوزه معاونت آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری توجهی به مصالح علمی کشور و نیز نظرات متخصصین مربوطه نداشته و همچنان بر اعمال دستوری و آمرانه نظرات سلیقه ای، ناشیانه و مخرب خود اصرار می ورزند، و برای نظرات و دستورات جناب آقای دکتر فرهادی وزیر محترم علوم که در جلسه مشترک ۲۲ تیر ماه ۱۳۹۵ با اعضای کمیته برنامه ریزی ابراز نمود ارزشی قائل نیستند، و اینکه نظام مدیریت سه ساله اخیر وزارت علوم را ناپایدار و غیر قابل اعتماد و اطمینان یافته ام، و مدیران بی توجه در حوزه معاونت آموزشی وزارت علوم بویژه دفتر برنامه ریزی شان اساتید بزرگوار را نادیده گرفته و حرمت آنان را درک و رعایت نمی کنند، و از همه مهمتر اینکه نهادهای بالادستی مربوطه در کشور نظیر مجلس شورای اسلامی، شورای عالی انقلاب فرهنگی و نیز شخص رئیس جمهور را نسبت به فاجعه علمی که در حوزه برنامه ریزی آموزش عالی و نظام علمی کشور در حال شکل گیری است بی تفاوت و غیر حساس یافته ام، به این نتیجه رسیده ام که ادامه کار کمیته برنامه ریزی علوم جغرافیایی به این شکل امکان پذیر نیست.

بنا براین از این تاریخ یعنی سوم مرداد ۱۳۹۵، اینجانب تحت عنوان کمیته برنامه ریزی علوم جغرافیایی هیچ گونه اقدامی را انجام نخواهم داد. ولی به عنوان یک وظیفه عمومی و ملی که نسبت به سرنوشت علمی کشور بطور کلی و نیز علوم جغرافیایی بطور خاص حساس می باشم، با عزمی جدی تر و با استفاده از ظرفیتهای موجود به روشنگری پرداخته و در برابر سیاستهای ناشیانه و اقدامات کج روانه و تخریبی توان علمی کشور از سوی مدیران مربوطه در آموزش عالی کشور وظیفه خود را انجام خواهم داد.

با تشکر مجدد از همه همکاران عضو کمیته برنامه ریزی علوم جغرافیایی و نیز اعضای کمیسیونهای تخصصی مربوطه

ارادتمند – حافظ نیا / تهران ۳ مرداد ۱۳۹۵

منشا بردگی مدرن و رنج ابنای بشر

از دید من به عنوان یک ژئوپلیتیسین انسانیت گرا، بنظر می رسد انسانها و انسانیت در طول تاریخ بشر همواره قربانی اندیشه، اراده و عمل سه گروه بازیگر خدا گریز و خود خواه به شرح زیر بوده و می باشند. تا جاییکه این تصور پیش آمده که این وضعیت، سرنوشت محتوم بشر است!؟ امروز نیز انسان مدرن و پست مدرن اسیر خواستها و امیال پایان ناپذیر آنها می باشد.

بیشتر بدانید

سیاست خارجی کشور در گرداب فقر بینش و دانش ژئوپلیتیک

سیاست خارجی ج.ا. ایران در سالهای اخیر با چالشهای ژئوپلیتیکی سنگینی رو برو شده است. چالش های ژئوپلیتیکی در جهان اسلام، خاورمیانه، شرق مدیترانه، خلیج فارس، خزر، جنوب غرب آسیا، اتحادیه اروپا، آفریقا، آمریکای لاتین، روسیه و شرق اروپا، همسایگی قومیتی، قلمرو شیعی، قلمرو تمدن ایرانی، موقعیت حائل، انزوای ژئوپلیتیکی، رقابتهای ژئواستراتژیکی جهانی و منطقه ای، پیامدهای سیاست اتمی، ژئوپلیتیک آب، ژئوپلیتیک انرژی، خود انگاری ویژه و غیر آن، مواردی هستند که هر روز بر پیچیدگی آنها افزوده شده و کشور و نظام جمهوری اسلامی ایران را با گرفتاریهای شکننده ای روبرو می کنند.

بیشتر بدانید

چرا حافظ نیا از کمیته برنامه ریزی علوم جغرافیایی استعفا داد؟

بدنبال انتشار شایعاتی در روزهای اخیر مبنی بر انجام تغییرات و یا ادغام رشته های علوم جغرافیایی از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، برخی از دانشجویان و اساتید محترم این رشته از اینجانب در این باره می پرسند. از آنجائیکه بنده از کمیته برنامه ریزی علوم جغرافیایی استعفا داده و هیچ اطلاعی از این بابت ندارم، بنابراین ضمن عذرخواهی و ابراز اینکه پاسخی برای این عزیزان ندارم، بناچار گزارشی از علت واقعی  استعفای خود از کمیته برنامه ریزی را جهت اطلاع علاقمندان به شرح زیر بیان می کنم…

بیشتر بدانید

متن مصاحبه درباره مسائل شهر تهران به عنوان پایتخت

متن مصاحبه اینجانب درباره مسائل شهر تهران به عنوان پایتخت بهمن ماه 1394

 

 1-    مهمترین ریشه ها و مشکلات شهر تهران از نظر شما چیست؟

مسائل تهران در طول 220 سالی که از عمر انتخاب تهران به عنوان پایتخت کشور ایران می‌گذرد، به خصوص در 100 سال گذشته و در سنوات اخیر، هرچه به جلو ‌آمده  است  بر پیچیدگی‌ها و مشکلات آن افزوده شده است. موضوع تهران مانند داستان گلوله برفی است که از سر کوه شروع می‌شود، کم است و بعد بزرگتر می‌شود. درباره اینکه چه دلایلی سبب وقوع این مسئله شده و ریشه‌های آن چیست؟ می‌توان به چند مورد اشاره کرد.

بیشتر بدانید