تبیین فلسفی ساختار سازی حکومتها مبتنی بر جغرافیای سیاسی( با تاکید بر ایران)

:: این مقاله در “همایش ملی جغرافیای سیاسی کاربردی” در تاریخ 18 مهر 1391 که در تهران برگزار شد، ارایه گردیده است.

کشور (State) به عنوان موضوع اصلی در جغرافیای سیاسی حداقل از سه مولفه اساسی تشکیل شده است که عبارتند از: سرزمین، ملت، نظام سیاسی یا حکومت. سرزمین در حکم زیستگاه مشترک ملت و قلمرو جغرافیایی برای فرمانروایی حکومت است. ملت مجموعه انسانهای همبسته و مقیم در قلمرو سرزمین و برخوردار از حق آب و گل و تابعیت است که از سوئی مالک و صاحب اختیار سرزمین و از سوئی دیگر منشا تشکیل حکومت و تعیین کننده چگونگی آن برای حاکمیت بر سرزمین است. حکومت یا نظام سیاسی انعکاس فرآیند سازمان یابی سیاسی ملت در قلمرو جغرافیایی کشور است که فلسفه آن ملت، هم از حیث منشا تشکیل و تاسیس و هم از حیث ماموریت در اداره امور کشور و ملت و نیز حفظ موجودیت آن و نیز تامین نیازهای مادی و معنوی ملت می باشد. بنابراین ملت و سرزمین به عنوان واقعیتهای پایدار از موقعیت زیربنائی، و حکومت از موقعیت روبنائی برخوردارند.

بیشتر بدانید

مفهوم سازی ژئوپلیتیک اینترنت و فضای مجازی

شبكه جهاني اينتر‌نت، و فضاي مجازی كه محصول عملكرد آن است، نماد پيشرفت علم و فن‌آوري است كه كشور‌هاي قدرتمند به‌ويژه آمريكا در توليد و معماري آن نقش اصلي را به عهده داشته و دارند. فضاي مجازي عرصه جديدي براي حيات بشري است كه قابليت پذيرش و انجام بخش عمده‌اي از نياز‌ها، فعاليت‌ها و شئونات زندگي بشر و اجتماعات انساني و حكومت‌ها را دارد و به عنوان سايه فضاي واقعي، و از طريق تمركز، پردازش و جابه‌جايي اطلاعات، توانايي شبيه‌سازي فعاليت‌ها و ساختار‌هاي فضاي واقعي را داشته و اين شبيه‌سازي را با اثر‌بخشي در فضاي واقعي انجام مي‌دهد. 

جهت دانلود مقاله به ادامه مطلب رجوع کنید.

بیشتر بدانید

الگوی مناسب برای نظام بين المللی

سطح كره زمين به 199 كشور يا دولت تقسيم شده است كه 185 مورد آن عضو سازمان ملل متحد مي باشند . بروز برخي حوادث در قرن 19 و نيز جنگهاي جهاني در قرن 20 ضرورت تامين صلح ، تنظيم روابط بين الملل و چاره انديشي براي مسائل مشترك بشريت را مطرح كرد و باعث گرديد كه انديشه ايجاد نظام بين المللي فراتر از سطح دولت ملي شكل بگيرد . هرچند برخي انديشمندان ، صاحبنظران و حتي سياستمداران ، ضرورت وجود حكومت جهاني را بيان كرده اند.

بیشتر بدانید

استراتژی تواناسازی جغرافیا در ایران

در این مطلب به ذکر مسائل جغرافیا در ایران، ابعاد استراتژِی تواناسازی جغرافیا در ایران و مراحل و پیش شرط های اجرای استراتژی فوق پرداخته می شود. برای مطالعه بیشتر به ادامه مطلب رجوع کنید.

 

 

بیشتر بدانید

نظریه ساختار ژئوپلیتیکی در حال ظهور جهان

ساختار ژئوپلیتیکی مفهومی است که از دو بعد برخوردار می باشد، یکی بعد روابط قدرت و دیگری بعد فضایی.
از حیث روابط قدرت، ساختار ژئوپلیتیکی مبیین ترکیبات قدرت، نظامهای قدرت، روابط ساختارها و سطوح قدرت با یکدیگر می باشد.
از این منظر در مقیاسهای جهانی و منطقه ای ساختارهای گوناگون قدرت نظیر تک قدرتی، دوقدرتی، چند قدرتی، چند سطحی متوازن، چند سطحی نامتوازن و غیره قابل تصورند. در هریک از این ساختارها روابط سلسله مراتبی و سطح بندی قدرت وجود دارد و روابط و اجزای ساختار و نیز سطوح سلسله مراتبی ساختار از وضعیت خاصی برخوردار می باشد، که این امر در الگوهایی که در ادامه مطلب در فایل پیوست وجود دارد مشاهده می کنید.

بیشتر بدانید

Theory of Emerging World Geopolitical Structure in the Early of Twenty First Century

Geopolitical structure is a concept with two dimensions: spatial and power relations. With the view of power relations, geopolitical structure explains, power systems, power levels and structures relation with each other. From this view point in the regional and global scales, the various structures exist, such as, uni- power, bi-power, multi- power, multi- level, symmetrical, balanced, imbalanced, and so on. 

بیشتر بدانید

تعارض سیاست الزام چاپ مقاله در مجلات خارجی با منافع ملی کشور

این مقاله سیاست مزبور را از دید منافع ملی ایران نقد کرده و ضمن بیان تعارض‌ها، پیشنهاداتی را برای اصلاح و بهینه‌سازی آن ارائه می‌دهد.
جهت مشاهده متن کامل این دیدگاه بر روی ادامه مطلب کلیک کنید.

بیشتر بدانید

نظريه جغرافیای سیاسی ساختار دولت و حکومت

پیش شرط اصلی در ساختار سازی حکومت در ایران، تمرکز زدائی از سیستم سیاسی- اداری ایران، توزیع فضائی/جغرافیائی قدرت سیاسی، توسعه اقتدار و مسئولیت دولتهای محلی، و توسعه اقتدار لایه های پایین تر ساختارحکومتی ایران در سطوح استانی و شهرستانی می باشد. این امر به کوچک سازی جثه حکومت مرکزی (در تهران)، تقویت بعد ستادی حکومت مرکزی، افزایش ظرفیت مسئولیت پذیری اندامهای حکومت مرکزی (وزارتخانه ها) و افزایش توان تخصصی، مشاوره ای، نظارتی،و کنترلی حوزه ستادی وزارتخانه ها و سازمانهای مرکزی ملی منجر می شود.
این دیدگاه برگرفته از سخنرانی مورخ 29 بهمن 1390 می باشد. متن کامل این دیدگاه را در ادامه مطلب می توانید مشاهده کنید.

بیشتر بدانید

تنگه هرمز، کدام استراتژی: بستن یا نبستن

‎حدود سه هفته است که در پرتو مناقشات بین‌المللی در زمینه تحریم اقتصادی ایران، بحث انسداد تنگه هرمز از سوی برخی مقامات جمهوری اسلامی ایران مطرح شده و به یک مسأله داغ بین‌المللی در محافل رسانه‌ای و سیاسی جهان تبدیل گردیده است. که این خود نشان از اهمیت استراتژیک تنگه هرمز در سرنوشت جهان دارد. 

طرح انسداد تنگه هرمز موضوع جدیدی نیست و در دهه 1360 هـ .ش(1980م) و در دوران جنگ عراق علیه ایران نیز از سوی برخی مقامات جمهوری اسلامی ایران مطرح گردید که حساسیت‌ها و اقدامات بین‌المللی و منطقه‌ای را به‌همراه داشت. ‎با توجه به اهمیت موضوع در سرنوشت ایران و جهان، نویسنده را بر آن داشت تا نسبت به واکاوی اجمالی موضوع و بیان اثرات هر کدام از دو استراتژی بستن و یا نبستن تنگه هرمز بپردازد. ‎

 

بیشتر بدانید