نظریه جدید مفهوم ملت و فلسفه حکومت

ملت يک مجموعه انسانهای بهم وابسته ای است که در چارچوب جغرافیایی کشوری معین و با مرزهای مشخص ساکن و مقیم هستند.

اين مجموعه انسانها بايد داراي يک نوع همنوايي و همدلی باشند. همنوايي و همدلي در شرايطي به وجود مي‎آيد که يک نوع رابطه اجتماعي بين مجموعه انسانهاي ساکن در سرزمين برقرار شود و نوعی گروه اجتماعی شکل بگیرد که بطور همزمان احساس وابستگی مکانی- فضایی با فضای جغرافیایی زیستگاه خود نیز داشته باشد.

بیشتر بدانید

سخنرانی علمی بحثی جدید در پایه گذاری جغرافیای سیاسی در جهان

 در برنامه جدید دکتری رشته جغرافیای سیاسی درسی تحت عنوان «فلسفه و سیر اندیشه در جغرافیای سیاسی» تصویب شده که در برنامه قدیمی مقطع دکتری این رشته وجود نداشت. این مسأله بهانه­ای شد تا بررسی دقیق­تری درباره تاریخ جغرافیای سیاسی انجام دهم. در همین رابطه چند اثر، از جمله کتابی تحت عنوان Fundamentals of Political Geography از دوئیدی و کتاب دیگری که پرفسور مجید حسین در دانشگاه دهلی تحت عنوان «سیر اندیشه در جغرافیا» نوشته است را بررسی نمودم. کتاب غنی و ارزشمندی است. ایشان در کتاب خود بحثی در مورد کانت انجام داده و جغرافیای سیاسی را از قول کانت معرفی کرده است. با این وجود جای سوال بود که امانوئل کانت که در اواسط قرن ۱۸ فیلسوف معروف آلمانی بود و بیشتر افکار و اندیشه های فلسفی وی مطرح است چه ارتباطی به جغرافیا دارد. مباحث مختصری نیز مرحوم دکتر شکویی در کتابش دارد و به کانت اشاره کرده است.

بیشتر بدانید

تبیین فلسفی ساختارسازی حکومت ها مبتنی بر جغرافیای سیاسی (با تاکید بر ایران)

کشور (State) به عنوان موضوع اصلی در جغرافیای سیاسی حداقل از سه مولفه اساسی تشکیل شده است که عبارتند از: سرزمین، ملت، نظام سیاسی یا حکومت. سرزمین در حکم زیستگاه مشترک ملت و قلمرو جغرافیایی برای فرمانروایی حکومت است. ملت مجموعه انسانهای همبسته و مقیم در قلمرو سرزمین و برخوردار از حق ٓاب و گل و تابعیت است که از سؤيی مالک و صاحب اختیار سرزمین و از سؤيی دیگر منشا تشکیل حکومت و تعیین کننده چگونگی ٓان برای حاکمیت بر سرزمین است. حکومت یا نظام سیاسی انعکاس فرٓایند سازمان یابی سیاسی ملت در قلمرو جغرافیایی کشور است که فلسفه ٓان ملت، هم از حیث منشا تشکیل و تاسیس و هم از حیث ماموریت در اداره امور کشور و ملت و نیز حفظ موجودیت ٓان و نیز تامین نیازهای مادی و معنوی ملت می باشد. بنابراین ملت و سرزمین به عنوان واقعیتهای پایدار از موقعیت زیربنأيی، و حکومت از موقعیت روبنأيی برخوردارند.

بیشتر بدانید

چرخه قدرت سیاسی و صورت دولتها در ایران پس از انقلاب اسلامی

تاریخ سیاسی پس از انقلاب اسلامی نشان داده است که چرخه قدرت در ایران در حدود 6 تا 8 سال است. یعنی هر جریان سیاسی که از طریق انتخابات ریاست جمهوری و یا مجلس شورای اسلامی قدرت سیاسی و تسلط بر ارکان قدرت را در ایران به دست گرفته است بعد از شش تا هشت سال بهر دلیلی، نظیر محدودیت قانونی و یا کاهش و سقوط مقبولیت عمومی جای خود را به جریان سیاسی دیگری که عمدتا جزو رقبای قدرت حاکم بوده سپرده است…

بیشتر بدانید

گرایش سیاست خارجی ایران باید چگونه باشد؟

بر اساس طبیعت ژئوپلیتیک ایران طی دو قرن اخیر، که از موقعیت حایل برخوردار بوده و هست (گرفتار شدن بین دو سازه قدرت جهانی)، سیاست خارجی ایران ناگزیر از تعامل موثر و فعال با سازه های قدرت پیرامونی خود می باشد. به این معنی که نمی تواند تنها به یک قدرت مرتبط باشد و باید با تمام سازه های قدرت پیرامونی خود تعامل موثر و فعال داشته باشد، و سیاست خارجی تعاملی بیطرفانه، مثبت، موثر و فعالی را در پیش بگیرد. سیاست فعال به این معنی است که عمل کننده و تاثیر گذار باشد نه منفعل و تاثیر پذیر. در همین راستا ٓاحاد ملت ایران باید ٓاگاهی ژئوپلیتیکی نسبت به موقعیت کشورشان پیدا کنند و سیاستمداران ایرانی پیگیر چنین سیاستی نیز باید افرادی هوشمند و زیرک و برخوردار از دانش و بینش ژئوپلیتیکی باشند.

بیشتر بدانید

اطلاعیه درباره دکتر مجتهدزاده

اطلاعیه درباره دکتر مجتهد زاده

بدینوسیله به اطلاع عموم کسانی که  طی سالیان گذشته در کلاسهای درس، کنفراسها، سخنرانیها، هیات تحریریه های مجلات، گفتگوها، جلسات و غیره شاهد تعریف، تایید و تمجید من از دکتر پیروز مجتهدزاده بوده اند می رسانم که بدلیل رفتارهای ناشایست، هتاکی و افترا زنی، دروغ پردازی مبتنی بر خیالبافی، نامه پراکنی و جنجال رسانه ای برای تخریب شخصیت دیگران ( بدون اینکه ادعاهایش در دادگاهی اثبات شود )  نه تنها ایشان مورد تایید نیست، بلکه از او دوری می گزینم و هیچ ارتباطی نیز با وی ندارم.

او پس از بازنشستگی و بازگشت از انگلیس و با سفارش مرحوم دکتر محمد حسن گنجی به اینجانب و با تلاشهای فوق العاده و حمایتهای من جذب گروه جغرافیای دانشگاه تربیت مدرس شد ولی بعدها از صداقت من و از فرصتهایی که در محیط دانشگاهی (تربیت مدرس) برایش فراهم شد برای تثبیت موقعیت و پیشبرد اغراض خود سو استفاده کرد.

تجربه من از او، درسی است برای دیگران که در دام افرادی چون او نیافتند.

با عرض پوزش از همه اشخاص حقیقی و حقوقی که از رفتارهای ناشایست او آسیب دیده اند.

 
دکتر محمدرضا حافظ نیا
استاد جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس
تهران- ۳۰ شهریور ۱۳۹۲

سخنرانی علمی «دینامیسم سیاست و فضا»

تاریخ و مکان ارائه: ۱۰ تیرماه ۱۳۹۲- دانشگاه تربیت مدرس- دانشکده علوم انسانی- سالن استاد شکویی.

بحث امرورز دینامیسم سیاست و فضا میباشد. فضای جغرافیایی و به تبع آن سیاست دائماً به وسیله نیروهای دینامیکی در حال تغییر میباشد، یعنی شرایط استاتیکی ندارند. تصور اینکه فضا ثابت باشد، تصور نادرستی است. به لحاظ زمانی، در زمان کنونی حادث نشده و در گذشته تاریخ بشر همیشه وجود داشته است و در آینده هم وجود خواهد داشت. در واقع دینامیسم فضایی جبر تاریخی است. همیشه بوده و همیشه هم خواهد بود و معنای این حرف این است که هیچ گاه زمان T1 با T2 یکی نخواهد بود.
‎فضای جغرافیایی چیست؟ فضای جغرافیایی، فضای سه بعدی است که قلمرو حیات و مانور انسان است. انسان در این چارچوب زندگی میکند، حرکت میکند و نشو و نما دارد…
برای مطالعه متن کامل سخنرانی به ادامه مطلب رجوع کنید.

بیشتر بدانید

سخنرانی علمی «فلسفه و ماهیت جغرافیای سیاسی»

تاریخ و مکان ارائه: ۱۹ فروردین ۱۳۹۲- دانشگاه تربیت مدرس- دانشکده علوم انسانی- سالن استاد شکویی.

منظور از فلسفه چیست؟
‎بنیادترین مسئله در هر رشته علمی، فلسفه آن علم میباشد، فلسفه چرایی وجود یک رشته را بیان میکند. دو سؤال ساده در فلسفه علم مطرح میشود: ۱. چیستی؟ ۲. چرایی؟ ماهیت رشته علمی چیست و چرا باید وجود داشته باشد؟ بحث هستیشناسی آن رشته چیست؟ ابتدا باید مشخص کنیم در عالم خارج چه چیزی وجود دارد که آن رشته به آن بپردازد؟ آیا چیزی وجود دارد که به آن بپردازد؟ اگر چیزی وجود دارد آیا ذاتاً به آن رشته مربوط است یا اینکه جنبه اعتباری دارد یا اینکه آن رشته حالت انگلی دارد و از حیات و هستی رشته دیگری استفاده میکند؟ …
برای مطالعه کامل سخنرانی به ادامه مطلب رجوع کنید و فایل pdf را دانلود نمایید.

بیشتر بدانید

پاسخ به نوشته آقای مجتهدزاده

به بهانه ی ادامه بداخلاقی ها و انکار حقایق، متن ایمیل پاسخ به آقای مجتهدزاده جهت اطلاع علاقمندان بر روی سایت قرار داده می شود.

26  فروردین 1392

جناب آقای دکتر مجتهدزاده
با سلام

به عنوان مطلع، که در جریان تمام مراحل اشتغال بکار شما از بدو شروع به کار تا خاتمه کار در دانشگاه تربیت مدرس می باشد، اعلام می کنم
 که: نه استخدام شما در دانشگاه تربیت مدرس حیرت آور بوده و نه اخراج شما از آن شگفت آور مشروح آنرا در بند 2 این نامه بخوانید.
اخیرا مطلع شدم که شما اقدام به نگارش مطالبی در وبلاگ خود در رابطه با من کرده اید. آنرا دیدم و ناباورانه خواندم. اولا از نگارش مطالب مزبور برای شما متاسفم. ثانیا آنچه شما نام آنرا رنجنامه گذاشته اید بیشتر به دروغ نامه، افترا نامه و فحش نامه شبیه است تا رنجنامه. ثالثا، شما در زمستان سال 1390 متن ایمیلی را بصورت شخصی برایم فرستادید و شبیه چنین مسایلی را البته بطور مختصر در باره افرادی از جمله دکتر صفوی، مطرح کرده بودید و در ضمن مرا تحت تاثیر آنها قلمداد کرده و از همکاری با آنها برحذر داشته بودید و تهدید کرده بودید که اگر چنین و چنان، مسائل را به رسانه های بین المللی خواهم کشاند. من نامه مزبور و اظهارات شما را جدی نگرفتم و فکر نمی کردم روزی واقعا با آبروی افراد در رسانه ها بازی کنید. رابعا برای روشن شدن شما و سایر کسانیکه نوشته های شما را خوانده اند، موارد زیر را یادآور می شوم. هر چند با روحیه ای که در شما سراغ دارم  نه تنها ممکن است آنها را انکار کنید بلکه احتمالا آنرا تبدیل به ابزار نگارش ناسزاگوئی مجدد و دروغ پراکنی خواهید کرد.

بیشتر بدانید