نامه به معاون آموزشی وزارت علوم در رابطه با رشته های جغرافیا

نظریه فرایند جدایی گزینی سرزمینی

برای جلوگیری از جدایی گزینی قومی و سرزمینی اولین و مهم ترین راه، پیشگیری به روشهای سیاسی و اجتماعی است. یعنی نباید گذاشت که احساس شهروندی درجه 2 و جدایی گزینی در سازه انسانی نظیر یک قوم بوجود بیاید . فرایند جدایی گزینی قومی : فرایند جدایی گزینی سرزمینی از سوی سازه های انسانی معترض در کشورها از مراحل زیر تبعیت میکند.

ادامه مطلب: نظریه فرایند جدایی گزینی سرزمینی

اصول کشورداری یا مدیریت سیاسی فضای ملی در جغرافیای سیاسی

  1. اصل حفاظت از موجودیت و تمامیت ارضی کشور
  2. اصل حفاظت و ارتقاء مستمرسطح قدرت ملی کشور
  3. اصل حفاظت از شاخصه ها و ارزشهای هویت ملی و تحکیم آن
  4. اصل تضمین رضایت ملی و شهروندی از حکومت و تقویت حس تعلق داوطلبانه به کشور و هویت ملی
  5. اصل تضمین اتحاد و همگرایی افراد ملت
  6. اصل تقسیم بهینه فضای جغرافیای و آمایش سیاسی کشور برای اداره بهتر امور
  7. اصل اجرای فرایند دموکراسی برای تعیین سرنوشت و تجلی اراده سیاسی شهروندان در حکومت
  8. اصل مرزداری و حفاظت از پیرامون کشور (میزبانی)
  9. اصل مدیریت سیاسی فضای ملی و تعیین مدیران سیاسی واحد های تقسیماتی درون کشوری
  10. اصل شبکه سازی ارتباطی و نیز پیوند اجزای کشور به همدیگر و با مرکزیت سیاسی
  11. اصل ساختار سازی منطقی حکومت مرکزی (شامل قانون اساسی، تشکیلات دیوانی و اداری حکومت)
  12. اصل الگوی ارتباط میان دولت و مردم (تنظیم حقوق متقابل مردم و حکومت)
  13. اصل مناسبات و روابط خارجی کشور با سایر ملتها و کشورها
  14. اصل داوری، عدالت گستری و تضمین عدالت اجتماعی و حقوق شهروندی
  15. اصل سالم سازی محیط اجتماعی، ایجاد آرامش و حفظ امنیت عمومی و داخلی کشور
  16. اصل دفاع ملی از کشور و ملت و رفع تهدیدات خارجی در همه ابعاد
  17. اصل تبیین اهداف ملی و پیشرفت و عمران مداوم و پایدارکشور با توجه به فضای رقابتی بین کشورها
  18. اصل حفاظت از منافع ملی، پرستیژ و منزلت کشور و حقوق ملت و نیز  اتباع کشور در ماورای مرزها
  19. اصل تامین بهینه نیازهای مادی، زیستی، سلامت و آسایش شهروندان و ایجاد رفاه عمومی
  20. اصل تامین بهینه نیازهای روحی و معنوی افراد ملت و تضمین سلامت روحی و ارتقاء فکری جامعه
  21. اصل نحوه تعامل با مخالفان و ناراضیان داخلی و جذب حداکثری آنان
  22. اصل مدیریت بهینه منابع زیرزمینی و بنیادهای زیستی و حفظ تعادلهای اکولوژیکی کشور
  23. اصل آمایش و حفظ تعادل فضایی، و تامین عدالت جغرافیایی در سطح کشور
  24. اصل تنظیم روابط بین اجزای ملت ( اقوام و ادیان و... ) و بخشهای جغرافیایی کشور با همدیگر

 

از: دکتر محمد رضا حافظ نیا
استاد جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس

 

مدل مفروض تحقق همگرایی منطقه ای (با تاکید بر حوزه خلیج فارس )

پیش شرط ایفای نقش محوری هر کشور دارای قدرت برتر در یک منطقه ژئوپلیتیکی، وجود فضایی آرام، صمیمی و دور از تنش در منطقه است. در غیر اینصورت قدرت برتر منطقه ای نمی تواند نقش محوری خود را ایفا کند. بنابراین سیاست ملی قدرت برتر منطقه ای، متشکل کردن کشورهای عضو یک منطقه ژئوپلیتیکی در قالب یک سیستم و بدور از حضور و نقش مداخله گران بیرونی می باشد.

ایران نیز بعنوان قدرت برتر در منطقه ژئوپلیتیکی خلیج فارس، بدنبال این سیاست بوده و بطور طبیعی از بروز تنش و از ورود نیروهای مداخله گر برون منطقه ای استقبال نمی کند. به عبارت دیگر، رجحان ایران این  است که امنیت، آرامش و همگرایی منطقه در قالب یک سیستم درون منطقه ای بدون حضور بازیگران برون منطقه ای برقرار شود. چراکه منطق ژئوپلیتیک، این سیاست را بر ایران تحمیل می کند.

ادامه مطلب: مدل مفروض تحقق همگرایی منطقه ای (با تاکید بر حوزه خلیج فارس )

دو توصیه خطاب به دانشجویان

 

  1. در عرصه معرفت علمی روحیه و توان انتقادی داشته باشید؛ بدین معنا که هر گزاره ای که مدعی علمی بودن است را به صورت درجا و کامل قبول نکنید. به درون مطالب گفته شده بروید و آن­را تحلیل کنید، جنبه های درست و یا حقیقی و واقعی آنرا مشخص کنید.  نقاط قوت و سازندۀ علمی آن و همین­طور نقاط منفی و نادرست مطالب را دربیاورید و نظر بدهید. اگر خودتان هم ایده­ای علمی برای اضافه کردن به آن مطلب دارید این کار را انجام دهید. نقد علمی برای سالم سازی ساحت علم و کهکشان معرفت بشری از نادرستی ها و خرافات علمی که حقیقت و واقعیت ندارند لازم است. برگردان یا ترجمه آثار علمی نیز بالذات چیز بدی نیست. اما در آن متوقف شدن و نقد نکردن و به چالش نکشیدنشان از نظر علمی مطلوب نیست. باید شهامت ساختارشکنانه و منتقدانه آثار علمی را، البته با حفظ احترام به صاحبانشان، داشته باشیم. هیچ زمانی به خاطر مقامِ بالایِ صاحبان آثار علمی، از نقد مستدل و مستند آثارشان پرهیز نکنید. اما حواستان باشد که نقد، نقدِ علمی باشد. رویکرد انتقادی و نقد علمی باعث پاک شدن عرصه علم و معرفت بشری از خرافات علمی یا گزاره های وهمی و شبه علم می شود. گزاره هایی که در جهان خلقت و زندگی بشر حقیقت و واقعیت ندارند و باعث توسعه جهل و گمراهی انسانها می شوند.

    ادامه مطلب: دو توصیه خطاب به دانشجویان