گزارش مراسم نکوداشت

 مراسم نکوداشت دکتر محمدرضا حافظ‌نیا روز 28 فروردین سال 1392 ساعت 18 از سوی  خانه اندیشمندان  با همکاری انجمن ژئوپلیتیک ایران  برگزار گردید.

مراسم مذکور با پخش سرود جمهوری اسلامی ایران و تلاوتی چند از آیات قران کریم آغاز گردید. در این مراسم، حجم عظیمی از دوستداران و علاقمندان دکتر حافظ نیا به خصوص فرهیختگانی چون دکتر صفوی (رئیس انجمن ژئوپلیتیک ایران)، دکتر ایازی (عضو انجمن ژئوپلیتیک ایران و معاون شهرداری)، دکتر میرحیدر، دکتر عزتی، دکتر پاپلی یزدی، دکتر برابری مدیر پژوهشی وزارت علوم، دکتر افتخاری استاد دانشگاه تربیت مدرس، دکتر پوراحمد استاد دانشگاه تهران، دکتر جعفر جوان نماینده گروه جغرافیا دانشگاه فردوسی مشهد، دکتر کاویانی راد استاد دانشگاه خوارزمی، آقای خراشادی زاده شرکت داشتند.

 

در ابتدا سرکار خانم دکتر خانی‌ها به‌عنوان دبیر برزگداشت با قرائت خاطراتی از زندگی دکتر حافظ‌نیا سخنرانی خود را آغاز کردند و این مراسم را تحفه کوچکی برای قدر نهادن از زحمات و تلاش‌های بی دریغ ایشان دانستند. سپس جناب آقای دکتر صفوی رئیس انجمن ژئوپلیتیک ادامه دادند که مفتخریم به همراه خانه اندیشمندان علوم انسانی و تعدادی از دانشگاه‌ها مراسم نکوداشت دکتر حافظ نیا را برگزار کنیم. ایشان اشاره داشتند به شناسایی ظرفیت‌های انسانی و طبیعی کشور، تربیت نیروی انسانی و مدیرانی خردمند و عاقل و مردمدار و متعهد که بتواند کشور را به مرحله پیشرفت برسانند. دکتر حافظ‌نیا توانستند در این امر موفق پیشتاز هستند. ایشان اضافه کردند دکتر حافظ نیا فردی فکور، دانشمند و معتقد به خرد جمعی هستند و البته موفقیت‌های ایشان با حمایت خانواده و همسرشان بوده است و تقدیر از همسرشان اقدامی مهم است و در پایان با قطعه شعری صحبت خود را به اتمام رساندند.

خدایا چنان کن سرانجام کار                             تو خشنود باشی و ما رستگار

سپس دکتر ایازی عضو انجمن ژئوپلیتیک و معاون شهردار به عنوان سخنران بعدی دعوت شدند. ایشان اشاره داشتند دکتر حافظ ‌نیا با پیگیری‌های دلسوزانه خود در موفقیت انجمن اهتمام ورزیدند. یکی از ویژگی‌های بی بدیل ایشان بیان سخنان نافذ است. ایشان در عین کم‌حرفی سخنان نافذ و گیرا ایراد می‌کنندکه همه را تحت تاثیر خود قرا می‌دهند. در ادامه مراتب قدردانی از سوی دکتر قالیباف را ابراز داشتند.

همچنین دکتر میرحیدر در ادامه بیان داشتند که دکتر حافظ نیا فرزند 27 ساله علمی من در زمینه جغرافیای سیاسی است و به بیان خاطراتی از ایشان پرداختند.

دکتر عزتی بیان کردند، دکتر حافظ ‌نیا از این بابت قابل احترام است که لباس نویی به جغرافیا پوشاندند و کوشش‌های ایشان هم در کمیته برنامه ریزی وزارت علوم و فناوری قابل ستایش است.

دکتر پاپلی یزدی اشاره داشتند: دکتر حافظ نیا منتقد نظریات غربی هستند، ایشان استقلال فکری دارند  و همیشه می‌گویند "من خواندم و فهمیدم ولی من، این نظر را می‌گویم" یعنی معتقد به بومی کردن نظریات علمی می‌باشند. حافظ نیا دنبال قدرت است اما قدرتی که صلح و دوستی ایجاد کند.

در این میان از مراسم، نمایش موسیقی سنتی نمادین کاشت، داشت و برداشت درخراسان جنوبی توسط گروه هنرمند اجرا شد و مورد توجه حضار قرار گرفت.

سپس دکتر برابری مدیر پژوهشی وزارت علوم و فناوری بیان داشتند: یکی از مواردی که به ایفای نقش مرجع علمی و مدیریت علمی کشور کمک می‌کند برگزاری چنین مراسمی است و حضور حافظ‌نیا در انجمن ژئوپلیتیک را عامل مهمی در ارتقا سطح انجمن از درجه C به A دانستند و ایشان را نسبت به مسائل جامعه حساس و منقد دانستند.

در ادامه دکتر افتخاری استاد دانشگاه تربیت مدرس اشاره داشتند به ویژگی‌های اخلاقی ایشان از قبیل: قابلیت زبانی و داشتن ارتباطات قوی، روحیه خطرپذیری و چالش پذیر بودن، روحیه استقلال و آزادی طلبی، توجه به کنشگران قدرت‌های علمی و سیاسی، توجه به درک افکار و احساسات دیگران، توانایی بیان مؤثر احساسات خود

دکتر پوراحمد استاد دانشگاه تهران راجع به برادر جهادگر قبل از انقلاب و دانشمند بعد از انقلاب، دکتر حافظ‌ نیا صحبت کردند. نقش ایشان را در برنامه‌ریزی رشته جغرافیا در کشور مؤثر و بی‌بدیل دانستند.

دکتر جعفر جوان نماینده گروه جغرافیا دانشگاه فردوسی مشهد وظیفه خود دانست که از وظایف بی شائبه ایشان کمال تشکر را داشته باشد. عشق و علاقه ایشان به جغرافیا و اعتقاد عمیق ایشان به جغرافیا، روحیه انتقاد پذیری، اعتقاد به نوآوری را ویژگی‌های شاخص دکتر حافظ‌ نیا دانستند.

در این میان کلیپی از زندگی علمی دکتر حافظ‌نیا پخش گردید.

دکتر کاویانی‌راد استا دانشگاه خوارزمی راجع به نظریات و تئوری‌های علمی دکتر حافظ‌نیا مطالبی را ارائه کردند و ادامه دادند، عوامل منبعث در درخشش دکتر حافظ‌نیا، مدیریت زمان (نقل قول از دکتر حافظ نیا: من بر زمان سوار هستم)، و انتقال صحیح مفاهیم به دانشجویان می‌باشد. 

آقای خراشادی زاده، یار دبستانی استاد حافظ‌نیا، شاخصه‌ی پشتکار را مهمترین ویژگی ایشان اعلام کردند. ایشان صبح برای شروع کار خود، برنامه مدونی داشتند و شب هنگام خواب هم کار عقب افتاده‌ای نداشتند.

منتقد نظریات غربی و نظریه پرداز بومی

در پایان، دکتر حافظ نیا با تبریک سال نو و آرزوی موفقیت برای همگان صحبت‌های خود را آغاز کردند در ادامه از تلاش‌های پدر، مادر و همسر خود که دلیل ارتقا علمی، اخلاقی ایشان بودند، تشکر کردند و از اساتید بطور مشخص مرحوم دکتر شکویی، دکتر جعفرپور و دکترمیثمی که سهم بزرگی در تحول علمی ایشان داشته‌اند و همچنین از سرکار خانم دکتر میرحیدر، دکتر عزتی و دکتر پاپلی قدردانی کردند. از انجمن خانه اندیشمندان علوم انسانی و انجمن ژئوپلتیک ایران مراتب تشکر را ابراز کردند.

دکتر حافظ‌نیا گفتند: من دهقان زاده، روستازاده و یتیم بزرگ شدم و در فقر و بدبختی من خان زاده، اشراف‌زاده، شاهزاده، مجتهدزاده و امیرزاده نبودم. من آدمی زحمتکش و به خود متکی بودم. از 6 سالگی که پدرم را از دست دادم و از زمانی که احساس تنهایی می‌کردم، فهمیدم باید روی پای خود بایستم و بی‌نیاز از دیگران باشم. من عزت نفس بالایی دارم و جز خداوند از کسی منت نمی‌کشم. آدم سرافرازی هستم، خودم را مرهون خداوند می‌دانم.

یک خاطره است می‌گویم: در سیکل اول متوسطه اولین تجدیدی دوره تحصیلم را در رشته جغرافیا تجربه کردم و نمره 7 گرفتم. اما حال کار برنامه‌ریزی علوم جغرافیایی در سطح دانشگاههای کشور را انجام می‌دهم پس انسان می‌تواند عوض بشود. عشق به جغرافیا را سال 52 در میان اساتید دانشگاه تربیت معلم پیدا کردم. جهانبینی جغرافیا به انسان بینشی می‌دهد که با هیچ یک از رشته‌های دیگر نمی‌شود و  من عاشق این رشته شدم. در مسیر ارتقاء موقعیت جغرافیا در ایران از سال 1363 مرارت‌ها کشیدم. به قول فردوسی بسی رنج بردم در این سال سی. اگر روزی خاطرات و مسائل جغرافیا را بنویسم کتابی خواهد شد با عنوان تاریخ جغرافیای ایران بعد از انقلاب. الان خسته‌ام اما نمی‌گویم به پایان خط رسیدم. مرحوم دکتر شکویی می‌ گفت این قدر از جسمتان کار نکشید که یکباره از پا میافتید. خستگی جسمی و روحی دارم. حوصله‌ام از بین رفته، طاقتم کم شده، برای نسل جوان و جغرافیا می‌گویم که دیگر منتظر حافظ ‌نیا نباشید و خود این مسیر را به دوش بکشید، بخصوص جغرافیدانان سیاسی. اما من مسیر را در فعالیت‌های علمی و نظری ادامه خواهم داد اما در صحنه‌های اجرایی، دیگر نه.

در دهه80 توانستم بین جغرافیای سیاسی و فضای مجازی ارتباط برقرار کنم که کسی در جهان این کار را  نکرد. فضای مجازی، شبیه‌سازی فضای واقعی است یعنی مفهوم مرز، شهر، حاکمیت در فضای مجازی قابل ردیابی هست. مصمم شدم کتاب جغرافیای سیاسی فضای مجازی را بنویسم که در سال 1390 منتشر شد. ژئوپلیتیک فضای مجازی و اینترنت را مفهوم‌سازی کردم. جغرافیای سیاسی نیاز به توسعه علمی دارد و گزاره‌های ناب علمی آن باید تقویت شوند.

نگرش انتقادی به ادبیات تحقیق و مدل‌های کاربردی داشته باشیم . از شبه غول‌های علمی نترسید. شهامت نقد نظریات را حتی نظریات من را داشته باشید. من نصیحت می‌کنم به دانشجویان به خصوص دانشجویان دکتری که نگاه انتقادی خود به نظریه های علمی را تقویت کنند.

از اساتید خود جلو بزنید تا علم درجا نزند.  پیشرفت علمی جبر تاریخی است. با حفظ حرمت اساتید خود، در علم باید از آنان جلو بزنید. البته تا زمانیکه از دایره اخلاق و عدالت و رعایت حقوق دیگران خارج نشده اند باید حرمت آنها را نگه دارید. چون اگر آنها نبودند ما نبودیم. حتی حرمت من را هم تا زمانی نگه دارید که از دایره اخلاق خارج نشدم.

اصل به معروف و نهی از منکر را مهم بدانید اگر درست به کاربرده شود جامعه سالمی خواهیم داشت.

اختتامیه مراسم با اهدای هدایا و لوح‌های تقدیر از سوی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات (دکتر نامی)، خانه اندیشمندان علوم انسانی (دکتر ضرغامی)، انجمن ژئوپلیتیک ایران (دکتر صفوی)، شهرداری تهران، بنیاد فرهنگی مصلی نژاد، دانشگاه بیرجند، دفتر تحقیقات کاربردی نیروی انتظامی، دانشگاه آزاد اسلامی گیلان، دانشگاههای: تهران، فردوسی مشهد، تربیت مدرس، اصفهان، عالی دفاع ملی، انجمن مخاطرات طبیعی، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی(سمت)، سازمان تحقیقات و مطالعات ناجا،  سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، انجمن جغرافیا و برنامه ریزی شهری، شرکت آمایش  و توسعه شرق( دکتر پاپلی یزدی ) ، شهرداری رشت و .... انجام شد.

 

 

آخرین به روز رسانی جمعه, 13 ارديبهشت 1392